Biegli sądowi – projekt dobrych praktyk wydawania opinii o kandydatach

Informacja przekazana przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych

„Szanowni Państwo.

W dniach 26-27 marca 2026 roku planowane jest dwudniowe posiedzenie Rady Krajowej. Tak jak wspomniałem w poprzednich wiadomościach dotyczących „etyki w zawodzie rzeczoznawcy majątkowego” oraz „samorządu zawodowego rzeczoznawców majątkowych” w najbliższym czasie będę przybliżać część zagadnień, którymi moim zdaniem powinniśmy się zająć na tym posiedzeniu (poddać dyskusji, przyjąć dalsze kierunki działania, w części podjąć wiążące decyzje).  Robię to z wyprzedzeniem, tak żeby umożliwić dyskusję, konsultacje, czy też wypracowanie stanowisk w tworzących PFSRM stowarzyszeniach.

W tej wiadomości rzecz o „biegłych sądowych”.

W 2024 roku Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar powołał prof. Tadeusza Tomaszewskiego na  Pełnomocnika Ministra Sprawiedliwości do Spraw Biegłych Sądowych, a także powołał Zespół roboczym do spraw przygotowania założeń ustawy o biegłych (sądowych). Opracowano projekt założeń ustawy o biegłych sądowych, a z nieoficjalnych informacji wynika, że opracowano również projekt ustawy, który jednak nie został upubliczniony. Nadmienić należy, że opracowanie projektu tej ustawy znajduje się w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Informacja na ten temat (etap założeń projektu ustawy) została zaprezentowana na stronie internetowej PFSRM, a także w wersji rozszerzonej została przekazana do stowarzyszeń (w załączeniu).

https://pfsrm.pl/aktualnosci/item/808-zalozenia-ustawy-o-bieglych-sadowych-spotkanie-w-ministerstwie-sprawiedliwosci

Z doświadczeń kilkunastu poprzednio procedowanych projektów wynika, że nie można mieć pewności, że akurat tym razem temat ten zostanie zamknięty poprzez uchwalenie ustawy kompleksowo regulującej kwestie biegłych sądowych. Dlatego też sprawą biegłych sądowych powinniśmy zająć się  z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów. Czyli robić swoje.

Temat niskiej jakości opinii biegłych jest omawiany w przestrzeni publicznej. Oczywiście odnosi się to do opinii biegłych różnych specjalności. To również jeden z argumentów za rozwiązaniem tego problemu za pomocą  ustawy o biegłych sądowych. Zarówno w korespondencji przesyłanej do Federacji, jak również jako temat szeregu rozmów pojawia się postulat nieprzygotowania części (zapewne niewielkiej części) biegłych z zakresu szacowania nieruchomości do wypełniania funkcji biegłego sądowego. Podnoszony jest argument, że sporządzanie opinii na potrzeby wymiaru sprawiedliwości nie powinno być pierwszą pracą zawodową rzeczoznawcy majątkowego. Oczywiście, według stanu na dzisiaj, decydentem  w zakresie ustanowienia danej osoby biegłym jest prezes sądu okręgowego (rozporządzenie MS w sprawie biegłych sądowych w załączeniu).

Tym niemniej stowarzyszenia, w przypadku rzeczoznawców majątkowych pełniące również na mocy UGN rolę organizacji zawodowych, mogą pełnić istotną rolę. Rzecz dotyczy wydawania opinii kandydatom na biegłych sądowych.

Zasadnym wydaje się postawienie pytania. Może powinniśmy przyjąć wspólne dla naszego środowiska stanowisko w postaci „Dobrych praktyk w zakresie wydawania przez stowarzyszenia członkowskie opinii dotyczących kandydatów na biegłych sądowych oraz biegłych ubiegających się o ponowne ustanowienie„?

Projekt stosownej regulacji został przygotowany przez „sekcję ds. biegłych sądowych” wywodzącą się ze współpracujących z zarządem PFSRM Zespołów ds. spraw zawodowych i ds. legislacji w następującym składzie (kolejność alfabetyczna):

– Mateusz Bielewski – Łódzkie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych,

– Agata Gorycka – Podkarpackie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w Rzeszowie (Koordynator projektu),
– Martyna Pawłowska – Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu,

– Adrianna Szarafińska — Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu.

Zachęcam do zapoznania się z materiałem. Jest czas na konsultacje.

Na marcowym posiedzeniu Rady Krajowej będzie czas na dyskusję. Musimy rozmawiać. Trzeba też podejmować decyzje, żeby iść dalej.

Uważam, że żeby organizacje zawodowe mogły wysuwać środowiskowe postulaty. Nasze uzasadnione postulaty. Musimy również mieć argumenty, że jako środowisko zawodowe, w ramach naszych kompetencji, dbamy o wysoki poziom wykonywania naszego zawodu, o profesjonalizm zawodowy, o podnoszenie kompetencji, o etykę zawodową itd.

Dobre praktyki, o których mowa w tej wiadomości, mogą być jednym z elementów służących również budowaniu pozytywnej, zewnętrznej narracji o naszym zawodzie i o naszym środowisku zawodowym.

Oczywiście dołączony projekt stanowi wyłącznie punkt wyjścia do dyskusji oraz ewentualnego ostatecznego kształtu takiej regulacji. Wersja edytowalna umożliwia wprowadzenie uwag i wcześniejsze ich przesłanie do Biura PFSRM, co może pozytywnie wpłynąć na uporządkowanie stanowisk jeszcze przed posiedzeniem Rady Krajowej.

Tytułem „PS”:

Dodatkowo w załączeniu, jako ciekawostkę, przesyłam rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 grudnia 1928 roku o biegłych sądowych. Wrażenie robi par. 10 rozporządzenia zawierający rotę przysięgi biegłego i opis warunków jej składania. Czy miało to wpływ na jakość opinii biegłych?

Z pozdrowieniami

Krzysztof Gabrel

Prezydent PFSRM”

Projekt_dobre praktyki_wydawanie opinii_kandydaci na biegłych sądowych

Rozporządzenie MS_w sprawie biegłych sądowych

2024_07_Założenia do ustawy o biegłych sądowych_INFORMACJA

Rozporządzenie MS z 24_12_1928 o biegłych sądowych